الگوی مفهومی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری قراردادهای الکترونیکی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران J_samereh@modares.ac.ir

2 استادیار، عضو هیئت‌علمی، گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران arbabi@modares.ac.ir

چکیده

شروط قراردادهای الکترونیکی، برحسب انطباق آن بر فضای مجازی و الکترونیکی‌‏بودن محیط انعقاد قرارداد، متضمن ویژگی خاصی نسبت‌‏به شروط قراردادهای سنتی است. بدون اعتماد به قراردادهای منعقدشدۀ الکترونیکی، اقتصادهای جدید نمی‏‌توانند از قابلیت کامل خود بهره ببرند و از فرصت‏‌های ایجادشده توسط فناوری‏‌های جدید عقب می‏‌مانند. بنابراین‏، یا باید اعتماد به امکانات فنی و اعتبار قرارداد الکترونیکی را افزایش داد یا مفهومی کاملاً جدید برای تنظیم مبادلۀ کالا و خدمات در دورۀ دیجیتال جدید یافت. بنابراین، با توجه به ماهیت ذاتی قراردادهای الکترونیکی، هدف از این تحقیق طراحی الگوی مفهومی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری قراردادهای الکترونیکی از سوی مخاطب در ایران است. در این پژوهش، ابتدا با مرور و تحلیل محتوای ادبیات، مفهوم و ماهیت و تاریخچۀ قراردادهای الکترونیکی مشخص و موانع پذیرش و اجرای آن شناسایی شده است. سپس، به‏‌منظور بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش این فناوری با استفاده از روش مدل‏‌سازی معادلات ساختاری، الگوی مفهومی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری قراردادهای الکترونیکی طراحی شده و شناخت الگوهای موجود در داده‏‌های کمّی محقق گردیده است. نتایج  نشان می‏‌دهد که بین محدودیت‏‌های حقوقی، فنی و امنیتی با پذیرش فناوری قراردادهای الکترونیکی در ایران رابطۀ معکوس و معنا‏دار، و بین سودمندی درک‏‌شده برای کاربرد و انعطاف‏‌پذیری کاربرد قراردادهای الکترونیکی با پذیرش فناوری آن در ایران رابطۀ مستقیم و معنا‏داری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conceptual pattern of factors affecting the adoption of electronic contract technology in Iran

نویسندگان [English]

  • samereh Jadidoleslami 1
  • Hani Arbabi 2
1 Ph.D. Candidate. Department of Project Management and Construction, Art Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran – Iran –Email: j_samereh@modares.ac.ir
2 Assistant Prof, Department of Project Management and Construction, Art Faculty, Tarbiat Modares University, Tehran – Iran- Email: arbabi@modares.ac.ir
چکیده [English]

The terms of electronic contracts,in terms of their adaptation to cyberspace and the electronic nature of the contract environment, imply a special feature compared to the terms of traditional contracts.Without trust in electronically concluded contracts,new economies will not be able to reach their full potential and will lag behind the opportunities offered by new technologies.Either the trust in the technical possibilities and the validity of the e-contract must be increased or a completely new concept mustbe found to regulate exchange of goods and services in the new digital age. Considering the inherent nature of electronic contracts, the purpose of this study is to provide a conceptual model of factors affecting the acceptance of electronic contract technology by the audience in Iran.In this research, first, by reviewing and analyzing the content of the literature, the concept and nature and history of e-contracts have been identified and the obstacles to its acceptance have been identified.Then, in order to study the factors affecting the acceptance of this technology, using the structural equation modeling method, a conceptual model on the acceptance of factors affecting the acceptance of e-contract technology has been presented and the patterns in quantitative data have been identified.The results showed that there is a significant inverse relationship between legal, technical and security constraints with the adoption of e-contract technology in Iran;And there is a direct and significant relationship between the perceived usefulness of the application and the flexibility of the use of e-contracts with the acceptance of its technology in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • electronic contract
  • cyberspace
  • terms
  • requirements
جهانی، نرگس (1396). «اصول حاکم بر قراردادهای الکترونیک در حقوق ایران». پژوهش ملل، دورۀ 17، شمارۀ 2، ص 137-148.
حبیب‏زاده، طاهر (1389). «تحقق تدلیس در انعقاد قراردادهای الکترونیکی». مجلۀ حقوقی دادگستری، سال 74، شمارۀ 71، ص 111-123.
رضازاده، آرش و داوری، علی (1393). مدل‏سازی معادلات ساختاری با نرم‏افزار PLS. سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ اول، ص 240.
عرفانی، محمود (1382). حقوق تجارت: اسناد تجاری (برات - سفته - چک). میزان.
غنی، محسن (1392). اسناد تجاری الکترونیکی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق.
کاتوزیان، ناصر (1387). «تفسیر قرارداد». ماهنامۀ کانون، شمارۀ 90، ص 11-20.
مقامی‏نیا، محمد (1391). «ماهیت حقوقی معاملات الکترونیکی به واسطه اینترنت». مجلۀ دانش حقوق مدنی، دورۀ 1، شمارۀ 1، ص 85-98.
هنرمند، مهدی (1390). «تجارت الکترونیک و قراردادهای الکترونیکی». دادرسی، دورۀ 15، شمارۀ 85، ص 24-30.
Adejoh, V. A. (2018). “Role of E-Commerce in the Economic Development of Nigeria (Konga a case study)”. Texila International Journal of Management, 4(1), 1-5.
Aditya, G. (2021). “E-Contracts, Legal issues and challenges involved: An overview”. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research (JETIR), 8(1).404-410
Aidonojie, P. A., Anne, O. O., & Oladele, O. O. (2020). “An Empirical Study of the Relevance and Legal Challenges of an E-contract of Agreement in Nigeria”. Cogito: Multidisciplinary Res. J., 12, 170.
Aidonojie, P. A., & Agbale, P., A. (2020). “E-Contract (by Mail) and the Clause ‘Subject to Contract‘: A Case Study of Nigeria and Australia”. port harcourt journal of business law, 7(1), 42.
Al-farhan, F. (2002). Electronic contracts; The Impact of the UNCITRAL Model Law on international legal systems Saudi Arabia information technology development from a legal perspective. Master Thesis, University of Kent, School of Law. 1-123
Aziz, Z. I., Ayub, Z. A., & Mohamed, K. (2017). “The Legal Challenges of International Electronic Contracts in Iraq”. International Journal of Social Science Research, 5(2), 10.
Bill, E. C. (1991). “Promoting Electronic Commerce: Consultation on Draft Legislation and Governments' Response to the Trade and Industry Committee's Report”. Business Law Review, 20(12).
Bhachawat, K. (2021). “Electronic Contracts in India: Challenges and Complexities”. International Journal of Law Management and Humanities (IJLMH). 4(3), 3502-3513
Chin, W. W. (1998). “The partial least squares approach to structural equation modeling”. Modern methods for business research, 295(2), 295-336.
Davis, F. D., & Venkatesh, V. (1996). “A critical assessment of potential measurement biases in the technology acceptance model: three experiments”. International journal of human-computer studies, 45(1), 19-45.
De Miguel Asensio, P. A. (2008). “Applicable law in the absence of choice to contracts relating to intellectual or industrial property rights”. Yearbook of Private International Law, 10, 199-219.
Desta, G. E. (2019). “Enforceability of electronic contracts in light of the Ethiopian General Contract Law: appraising the issues”. Information & Communications Technology Law, 28(1), 46-64.
Ezeigbo, B. (2018). E-contracts. Essentials, variety and legal issues, GRIN Verlag.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). “Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error”. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.
Gisler, M., Stanoevska-Slabeva, K., & Greunz, M. (2000).“Legal Aspects of Electronic Contracts”. Proc., ISDO, Citeseer.
Hill, J. E. (2003). “The Future of Electronic Contracts in International Sales: Gaps and National Remedies under the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods”. Nw. J. Tech. & Intell. Prop., 2, 1.
Honnold, J. (2009). Uniform law for international sales under the 1980 United Nations Convention, Kluwer Law International BV.
Ibam, E. O., Boyinbode, O. K., & Afolabi, M. O. (2018). “E-commerce in Africa: The case of Nigeria”. EAI Endorsed Transactions on Serious Games, 4(15), 1-6.
Idigbe, A. (2010). “Legal And Institutional Framework For E-Commerce In Nigeria”. PC 19 Adeola Hopewell St., V/I, Lagos This paper was prepared with the assistance of Nnamdi Oragwu.
Jayasurya, G. (2010). “Ronald Coase’s Contribution to Law and Economics” Available at SSRN 1654609. https://ssrn.com/abstract=1654609  
Jessah, J. (2020). “E-Commerce In Nigeria: Liability For Loss Or Damage To Goods Supplied By A Seller Pursuant To An Electronic Contract”. International Journal Of Comparative Law And Legal Philosophy (Ijocllep), 1(3), 105-114.
Kambovski, I. (2021). “Individual communication and automated negotiation in electronic contracts”. Usluge i vladavina prava, 17, 91-98.
Karlapalem, K., Dani, A. R., and Krishna, P. R. (2001). “A frame work for modeling electronic contracts”. Proc., International Conference on Conceptual Modeling, Springer, 193-207.
Khush, B. (2021). “Electronic Contracts in India: Challenges and Complexities”. International Journal of Law Management and Humanities (IJLMH), 4(3), 3502 - 3513.
Krishna, P. R., Karlapalem, K., & Dani, A. R. (2005). “From contracts to e-contracts: Modeling and enactment”. Information Technology and Management, 6(4), 363-387.
Lauria, E. J., & Duchessi, P. J. (2007). “A methodology for developing Bayesian networks: An application to information technology (IT) implementation”. European Journal of operational research, 179(1), 234-252.
Li, Z. (2012). “Motivation Of Virtual Goods Transactions Based On The Theory Of Gaming Motivations”. Journal of Theoretical & Applied Information Technology, 43(2), 254-260.
Liljander, V., Polsa, P., & Van Riel, A. (2009). “Modelling consumer responses to an apparel store brand: Store image as a risk reducer”. Journal of Retailing and Consumer Services, 16(4), 281-290.
Ludwig, H. (2002). “A Conceptual Framework for Electronic Contract Automation”. Rap. tech. RC, 22608.
Mukherjee, A., & Nath, P. (2003). “A model of trust in online relationship banking”. International journal of bank marketing, 21(1), pp. 5-15.
Nanda, M., & Taing, P. (2020). “Electronic Contracts – The Likely ‘New Normal'”. Singh & Associates
Nangela, D. J. (2011). The adequacy of the Tanzanian law on e-commerce and e-contracting: possible solutions to be found in international models and South African legislation (Doctoral dissertation).
Obafemi, O. M. (2012). The Challenges of globalization on e-commerce in Nigeria. Doctoral dissertation.
Pacini, C., Andrews, C., & Hillison, W. (2002). “To agree or not to agree: Legal issues in online contracting”. Business Horizons, 45, 43-52.
Raghebi, M. A., Bagheri, P., & Omidi, R. (2016). “Legal principles on applying authority Parliament on electronic contracts”. Journal of Current Research in Science, 2, 178.
Sang, B. K. (2014). Online contracts in Kenya: challenges the internet poses as to formation and formalities of contract. (Doctoral dissertation, University of Nairobi).
 Smedinghoff, T. J. (2008). “The Legal Challenges of Implementing electronic transactions”. Uniform Commercial Code Law Journal, 41(3), 293-318.
Stone, M. (1974). “Cross‐validatory choice and assessment of statistical prediction”. Journal of the royal statistical society: Series B (Methodological), 36(2), 111-133.
Tărchilă, P., & Nagy, M. (2015). “Comparative Approach Of The Electronic Contract And Classical Contract, In Teaching The Content Of The New Civil Code In Romania”. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 191, 464-468.
Tasneem, F. (2011). “The Legal Issues of Electronic Contracts in Australia”. International Journal of Management and Business Research, 1(2), 85-92.
Tyaji, S., & Rana, S. (2017). “E-Contracts In India: Issues And Challenges”. International Science and Technology Journal, 7(4), 160-164.
Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2000). “A Theoretical Extension of the Technology Acceptance Model: Four Longitudinal Field Studies”. Management Science, 46(2), 186-204.
Wijesinghe Arachchilage, S. S. W. (2016). “The applicability of the principles of traditional contract law in the sphere of online contracts: A Sri Lankan perspective”. Junior Bar Law Journal, 7, 233-239.
Wu, W. W. (2010). “Linking Bayesian networks and PLS path modeling for causal analysis”. Expert Systems with Applications, 37(1), 134-139.
Xu, L., & de Vrieze, P. T. (2021). “E-Contracting Challenges”. IGI Global. , 1237-1243.
دوره 2، شماره 3
بهار و تابستان
فروردین 1400
صفحه 159-192
  • تاریخ دریافت: 31 شهریور 1400
  • تاریخ بازنگری: 03 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش: 10 آبان 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 10 آبان 1400