ارزیابی رویکرد پیشگیری ریسک‌مدار از مخاطرات جنایی ارزهای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‏آموختۀ دکتری حقوق کیفری و جرم‏شناسی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

پدیده‌‏های فناورانه، با وجود ایجاد سهولت در زندگی بشر، دربردارندۀ چالش‌‏هایی از ابعاد اقتصادی و اجتماعی‌‏اند. ازاین‌‏رو، کنکاش پیرامون چالش‏‌ها و یافتن راه‌‏هایی برای کاهش مخاطرات احتمالی و واقعی آن‌‏ها همواره یکی از پرسش‌‏های اساسی بشر بوده است. نمونۀ بارز پدیده‌‏های فناورانه ارز مجازی است که در کنار تمامی مزایا و کارکردهای مثبت، بسترساز تحول و نوآوری در ارتکاب برخی جرائم شده است. امری که با گسترش محیط مجرمانه به فراتر از مرزهای ‏جغرافیاییِ هر ‏کشور، فرایند جهانی‏‌شدن بزهکاری را تسریع کرده و تأثیرات چشمگیری بر آن داشته است. ازای‌ن‏رو، کنش‏گران نظام عدالت کیفری، بنابر وظایف ذاتی خود، باید با تنظیم نظام پاسخ‏‌گذاری مطلوب، تا حد امکان به مهار ظرفیت‌‏های جنایی این فناوری بپردازند. بی‏‌تردید، مانند سایر حوزه‌های پاسخ‌‏گذاری در برابر جرم، در این زمینه نیز پاسخ‌‏گذاری کنشی در اولویت اقدام قرار دارد؛ امری‏ که مورد توجه جدی گروه ویژۀ اقدام مالی اف‌‏ای‌‏تی‌‏اف نیز قرار گرفته است. این گروه، در چارچوب رویکرد ریسک‏‌مدار خود در برابر پولشویی، بر گزینش رویکرد پیشگیری ریسک‏‌مدار از مخاطرات ارزهای مجازی تأکید دارد. امری ‏که در پی آن است تا با شمول الزامات پیشگیری از پولشویی بر ارزهای مجازی، رویکرد پیشگیری ریسک‏‌مدار را بر این فناوری تسری دهد. بااین‏‌حال، ارزیابی رویکرد اخیر حاکی از آن است که صرف اتکا به آن فاقد اثربخشی لازم بوده و وجود برخی چالش‌‏ها مانع توفیق کامل آن شده است. امری‏ که در پژوهش حاضر با نگاهی توصیفی و تحلیلی مورد ارزیابی قرار می‌‏گیرد تا ابعاد گوناگون آن آشکار شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Risk-based Prevention Approach to Criminal Risks of Virtual Currencies

نویسنده [English]

  • aref khalili paji
Ph.D. in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Technological phenomena, despite facilitating human life, pose challenges of economic and social dimensions. Therefore, exploring challenges and finding ways to reduce their potential and real risks has always been one of the fundamental human questions. A clear example is the technological phenomena of virtual currency, which, along with all the benefits and positive functions, has paved the way for change and innovation in committing some crimes. This has accelerated the process of globalization of crime and has had a significant impact on the criminal environment by extending beyond the geographical borders of a country. Therefore, the actors of the criminal justice system, according to their inherent duties, should control the criminal capacities of this technology as much as possible by setting up an optimal response system. Undoubtedly, like other areas of crime response, action response is a priority in this area. This has also been the focus of the FATF Financial Action Task Force. Within the framework of its risk-oriented approach to money laundering, the group emphasizes the selection of a risk-averse approach to the risks of virtual currencies. It seeks to extend the risk-based prevention approach to this technology, including the requirements for preventing money laundering on virtual currencies. However, the evaluation of the recent approach shows that relying on it alone is not effective enough and the existence of some challenges has prevented its full success. This is evaluated in the present study with a descriptive and analytical look to reveal its various dimensions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Virtual Currencies
  • Risk Prevention
  • Financial Action Task Force
بک، اولریش (1388). جامعه در مخاطره جهانی. ترجمۀ محمدرضا مهدی. تهران: انتشارات کویر، چاپ اول.
خانعلی‌‏پور واجارگاه، سکینه (1390). پیشگیری فنی از جرم. تهران: نشر میزان، چاپ اول.
دنی، دیوید (1393). ریسک و جامعه. ترجمۀ صالح کاشانی محمدی. تهران: انتشارات پژوهشکده بیمه، چاپ اول.
شاملو، باقر و خلیلی پاجی، عارف (1399). «چالش‏‌های حقوقی-اقتصادی ارزهای مجازی برای نظام‌‏های سیاسی در پرتو نظریه جایگزینی». فصلنامۀ علمی رهیافت‏‌های سیاسی و بین‌‏المللی، دورۀ 12، شمارۀ 1، ص 125-152.
صیقل، یزدان (1397). مطالعه حقوقی-جرم‏شناختی جرم در جامعه مخاطره‌‏آمیز. رسالۀ دکتری، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
قناد، فاطمه و اکبری، مسعود (1396). «امنیت‏گرایی سیاست جنایی». پژوهش حقوق کیفری، دورۀ 5، شمارۀ 18، ص 39-67.
نجفی ‏ابرندآبادی، علی حسین (1388). «کیفرشناسی‏ نو - جرم‏شناسی‏ نو؛ درآمدی بر سیاست ‏جنایی مدیریتی خطرمدار». تازه‌‏های علوم جنایی. تهران: انتشارات میزان.
BIS. “Investigating the impact of global stablecoins,” October 2019, www.bis.org/cpmi/publ/d187.pdf
Brown, P.(1995).”Popular Epidemiology, Toxic Waste and Social Movements”. in Medicine, Health and Risk, edited by J. Gabe. Oxford: Blackwell. 67-83.
Clarke, R. V. (2005). “Seven Misconceptions of Situational Crime Prevention.” in Handbook of Crime Prevention and Community Safety, edited by N. Tilley. Cullompton, UK: Willan Publishing.
Farrington, D. P. (2002). “Criminology”. Criminal Behaviour and Mental Health, 12, 59-76.
FATF, 12-month Review Virtual Assets and VASPs, FATF, Paris, France, 2020:  www.fatf-gafi.org/publications/fatfrecommendations/documents/12-month-review-virtual-assets-vasps.html
FATF, Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers, FATF, Paris, 2019, www.fatf-gafi.org/publications/fatfrecommendations/documents/Guidance-RBA-virtual-assets.html
FATF, Virtual Currencies, Guidance for A Risk-Based Approach, Paris, 2015: https://www.fatf-gafi.org/media/fatf/documents/reports/Guidance-RBA-Virtual-Currencies.pdf
FATF, Virtual Currencies: Key Definitions and Potential AML/CFT Risks, June 2001, www.fatf-gafi.org/media/fatf/documents/reports/Virtual-currency-key-definitions-and-potential-aml-cft-risks.pdf.
Houben, R., & Snyers, A. (2018). Cryptocurrencies and blockchain: legal context and implications for financial crime, money laundering and tax evasion. European Parliament study. https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/150761/TAX3%20Study%20on%20cryptocurrencies%20and%20blockchain.pdf).
Kemshall, H. (2003). Understanding risk in criminal justice, UK: Open University Press.
Kotane, I. (2018). “Concept of Virtual Currencies in Modern Economies” Latgale National Economy Research, 1(10), 63-76.
Loeber, R., Farrington, D. P., Stouthamer-Loeber, M. E., & White, H. R. E. (2008). Violence and Serious Theft:Development and Predictionfrom Childhood to Adulthood. New York: Routledge.
Wechsler, P. (2021). “"Dark web" gives cover to criminals”. Issue: Cybersecurity. http://businessresearcher.sagepub.com/sbr-1775-98146-2715485.
Weimann, G. (2016). “Terrorist migration to the dark web”. Perspectives on Terrorism, 10(3), 40–44.
دوره 2، شماره 3
بهار و تابستان
فروردین 1400
صفحه 247-265
  • تاریخ دریافت: 10 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری: 29 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش: 10 آذر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 10 آذر 1400