بررسی دستاوردهای حقوق بین‌‏الملل در کنترل موشک‌‏های بالستیک؛ تعامل ابرقدرت‏‌ها، راه‌‏حل پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌‏الملل، گروه حقوق بین‏‌الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده

موشک‏‌های بالستیک و انواع آن از فناوری‌‏های مدرن به‏‌شمار می‏‌روند که بسیاری از کشورها آن‏‌ها را تولید می‏‌کنند و بسیاری دیگر از چنین فناوری برخوردار نیستند. کاربرد موشک‏‌های بالستیک کماکان از موضوعات بحث‌‏برانگیز در حوزۀ حقوق بین‌‏الملل خلع سلاح است. اگرچه بسیاری از دولت‏‌ها این‌‏گونه تسلیحات را تولید یا صادر می‌‏کنند، دولت‏‌های دیگر به همراه برخی سازمان‌‏های بین‌‏المللی این تسلیحات را نامشروع می‏‌دانند. به‏‌هرحال به‌‏نظر نمی‏‌رسد که حقوق و مقررات بین‌‏المللی حاکم بر کاربرد این موشک‌‏ها به‏‌طور کلی قدرت الزام‌‏آوری داشته باشد. این حوزه متشکل از اسناد چندجانبه با ماهیت حقوق نرم، به همراه تعداد معدودی از توافقات دوجانبه است. اگرچه قطعنامه‌‏های شورای امنیت در مواردی قدرت الزام‌‏آور حقوقی ایجاد کرده است، این قطعنامه‌‏ها هم دستاورد چندانی در کنترل این تسلیحات یا عدم اشاعۀ آن نداشته است. ازاین‏‌رو شفافیت بخشی به این موضوع اهمیت دارد. این مقاله با روش کتابخانه‌‏ای سعی در توصیف موشک‌های بالستیک و تحلیل مهم‌‏ترین اسناد حقوق بین‏‌الملل در این زمینه دارد. پس از مفهوم‌‏شناسی و بررسی قطعنامه‏‌های شورای امنیت، سازکارهای چندجانبۀ بین‌‏المللی و نمونۀ توافقات دوجانبه، نهایتاً این نتیجه به‌‏دست آمده است که عملکرد حقوق بین‏‌الملل در کنترل موشک‌‏های بالستیک کاملاً بی‌‏نتیجه نبوده است. اسناد حقوقی موضوع مطالعه از حیث دیپلماسی عدم اشاعه و توسعۀ مترقیانۀ حقوق بین‏‌الملل در این زمینه از اهمیت برخوردار است. به‏‌طور خاص، توافقات میان روسیه و ایالات متحدۀ امریکا نمونۀ ایدئالی برای شکل‌‏دهی به تلاش‌‏های داوطلبانۀ بین‏‌المللی در مذاکرات خلع سلاح یا کنترل تسلیحات به‏‌شمار می‌‏رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

IAn Overview of International Law Achievements in the Field of Ballistic Missiles Control: Interaction among the Superpowers, an Everlasting Solution

نویسندگان [English]

  • Moosa Akefi Ghaziani 1
  • Mohammad Akefi Ghaziani 2
1 Assistant Professor, Department of Law, Payame Noor University (PNU), P.O. Box 19395-4697, Tehran, Iran
2 Ph.D. student in International Law, Department of International Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده [English]

The use of ballistic missiles remains a controversial issue in international disarmament law. Although many States are producing and exporting such weapons, others, along with the international organisations, claim these weapons to be illegitimate. However, the international law and regulations governing the use of ballistic missiles generally do not appear to have binding force. In fact, there are various soft law international multilateral instruments accompanied by a few bilateral agreements. Although the Security Council resolutions have provided some binding force in this regard, they have not yet yielded the expected results regarding disarmament or non-proliferation of ballistic missiles. Therefore it is essential to clarify this issue from an international law perspective. This article conducts qualitative research to describe ballistic missiles and to analyse the significant international law instruments in this regard. Hence, a conceptology, the Security Council resolutions, the international multilateral arrangements, and the exemplary bilateral agreements are briefly discussed after an introduction. It concludes that these instruments are significant in non-proliferation diplomacy and the progressive development of international law in this field. Particularly the bilateral agreements concluded between Russia and the USA illustrate exemplary patterns in this field and future international efforts in disarmament and arms control negotiations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Treaties
  • Ballistic missiles
  • Security Council
  • Russia
  • USA
  1. پورآخوندی، نادر و عباسی، محمد (1396). «تحول رویکردهای کنترل تسلیحات و مسئله اشاعه موشک‏های بالستیک». فصلنامه سیاست خارجی، دورۀ 31، شمارۀ 4، ص 151-180.

    خادم حسینیه، احمد (1386). «موشک‏های بالستیک». فصلنامه علوم و فنون نظامی، دورۀ 4، شمارۀ 8، ص 105-113.

    Arms Control Association (4 December 2021). "International Code of Conduct against Ballistic Missile Proliferation (ICOC)". <https://www.armscontrol.org/treaties/international-code-of-conduct-against-ballistic-missile-proliferation>.

    Arms Control Association (December 2020). "The Anti-Ballistic Missile (ABM) Treaty at a Glance". <https://www.armscontrol.org/factsheets/abmtreaty>.

    Arms Control Association (August 2019). "The Intermediate-Range Nuclear Forces (INF) Treaty at a Glance". <https://www.armscontrol.org/factsheets/INFtreaty>.

    Arms Control Association (January 2022). "U.N. Security Council Resolutions on North Korea". <https://www.armscontrol.org/factsheets/UN-Security-Council-Resolutions-on-North-Korea>.

    Britannica (27 April 2021). "V-2 rocket". Encyclopedia Britannica  <https://www.britannica.com/technology/V-2-rocket>.

    1. S. Department of Stats (4 December 2021). "Hague Code of Conduct Against Ballistic Missile Proliferation (HCOC)". Bureau of International Security and Nonproliferation .<https://www.state.gov/hague-code-of-conduct-against-ballistic-missile-proliferation-hcoc/>.

    Congressional Research Service (CRS) (2022). The New START Treaty: Central Limits and Key Provisions, U.S. Congressional Research Service.

    Croddy, E. A., Wirtz, J. J., & Larsen, J. A. (2005). Weapons of Mass Destruction: An Encyclopedia of Worldwide Policy, Technology, and History. U.S., ABC-CLIO.

    Dhingra, I. C., & Kataria, S. (2022). End of 'The End of Cold War'. U.K.: Routledge.

    Foreign, Commonwealth & Development Office (2021). "U.K. Condemns Iran's Use of Ballistic Missiles: FCDO Statement". <https://www.gov.uk/government/news/uk-condemns-irans-use-of-ballistic-missiles-fcdo-statement>.(24 December 2021).

    Gladstone, R. (2 August 2017). "Now the U.S. Has Company in Raising Pressure on Iran Over Missile". The New York Times. <https://www.nytimes.com/2017/08/02/world/middleeast/iran-missiles-nuclear-sanctions-united-nations.html>.

    Grotius, H. (1925). De jure belli ac pacis libri tres: The translation. UK, Clarendon Press.

    Murphy, B. (26 October 2021). "Public Statement from the Plenary Meeting of the Missile Technology Control Regime Sochi, 8 October 2021". MTCR <https://mtcr.info/public-statement-from-the-plenary-meeting-of-the-missile-technology-control-regime-sochi-8-october-2021/>.

    Mahnken, T.(2016). "Introduction". in Arms Races in International Politics: From the Nineteenth to the Twenty-First Century, T.Mahnken, J. Maiolo, & D. Stevenson (eds.), Oxford, Oxford University Press, 135-140.

    Nuclear Threat Initiative (4 December 2021). "Missile Technology Control Regime (MTCR)". <https://www.nti.org/education-center/treaties-and-regimes/missile-technology-control-regime-mtcr/>.

    Sables, T. (19 July 2021). "New START Treaty: Russia's Nuclear Pact With The U.S. Explained". Forces <https://www.forces.net/news/new-start-treaty-russias-nuclear-pact-us-explained>.

    United Nations Security Council (20 July 2015). "Resolution 2231". https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N15/225/27/PDF/N1522527.pdf?OpenElemen

    United Nations Security Council (4 December 2021). "U.N. Documents for DPRK (North Korea)". Security Council Report. <https://www.securitycouncilreport.org/un-documents/dprk-north-korea/>.

    United Nations (4 December 2021). "Missiles". Office for Disarmament Affairs. <https://www.un.org/disarmament/wmd/missiles/>.

    United States. Congress. House. Committee on Government Reform. Subcommittee on National Security, Veterans Affairs, & International Relations. (2001). National Missile Defense: Test Failures and Technology Development: Hearing Before the Subcommittee on National Security, Veterans Affairs, and International Relations of the Committee on Government Reform, House of Representatives, One Hundred Sixth Congress, Second Session, September 8, 2000. US Government Printing Office.

    Weapons Law Encyclopedia (30 November 2013). "Disarmament". <http://www.weaponslaw.org/glossary/disarmament

دوره 2، شماره 4
پاییز و زمستان
مهر 1400
صفحه 253-269
  • تاریخ دریافت: 20 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری: 14 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 21 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 21 اردیبهشت 1401